Beter koffie zetten

De juiste verhouding tussen koffie en water vinden

Geschreven door Jay

Categorie: Beter koffie zettenTags: Zetten Water Smaak

Een zetverhouding lezen

Een verhouding van 1:16 betekent één deel koffie op zestien delen water, gemeten in gewicht. Dat is niet hetzelfde als één schep op zestien koppen: bonen en maling verschillen in volume, waardoor scheppen onnauwkeurig zijn. Met een weegschaal is de berekening eenvoudig: 20 gram koffie maal 16 is 320 gram water. Gebruik je 25 gram koffie, dan hoort daar bij dezelfde verhouding 400 gram water bij.

Concentratie en extractie zijn niet hetzelfde

“Sterk” kan betekenen dat een kop geconcentreerd is; “goed geëxtraheerd” beschrijft hoe evenwichtig de smaak is. Een geconcentreerde kop kan nog steeds zuur of bitter smaken als de maalgraad of bereiding niet klopt. Een lichtere kop kan juist prettig smaken als de extractie gelijkmatig is. Bepaal eerst welk probleem je probeert op te lossen voordat je meer koffie toevoegt.

Smaakt de koffie in balans, maar te intens?

Houd dosering en maalgraad gelijk en gebruik de volgende keer iets meer water. Smaakt de koffie scherp, vlak of wrang, dan is de verhouding misschien niet de oorzaak. Onze gidsen over maalgraad en zetduur leggen andere factoren uit die de extractie beïnvloeden.

Gebruik zo mogelijk een weegschaal, zet hem op nul voordat je koffie toevoegt en weeg het water in plaats van op maatstrepen op een kopje te vertrouwen. Houd de maling en methode bij de eerste vergelijking gelijk. Is de kop te intens maar wel in balans, voeg dan iets meer water toe of gebruik de volgende keer een ruimere verhouding. Smaakt hij dun, verklein de verhouding dan geleidelijk.

Sterkte en extractie hangen samen, maar betekenen niet hetzelfde. Een sterke kop kan zuur of bitter smaken als de maling of bereiding niet klopt. Verander één variabele tegelijk om te ontdekken wat helpt. Onze gidsen over maalgraad en zetduur behandelen twee andere factoren die het resultaat beïnvloeden.

Van één kop naar een pot voor twee

Met een verhouding van 1:16 gebruik je voor 15 gram koffie 240 gram water. Wil je dubbel zoveel zetten, neem dan 30 gram koffie en 480 gram water. Je vermenigvuldigt het gewicht van de droge koffie steeds met zestien. Dit is een proefrecept voor filterkoffie, geen universele verhouding voor espresso of ieder ander apparaat.

1. Zet je filterhouder of kan op de weegschaal en druk op nul.
2. Weeg de koffie af en noteer de hoeveelheid.
3. Weeg het toegevoegde zetwater af; dat is niet hetzelfde als het gewicht van de drank na afloop.
4. Proef en gebruik bij een volgende kop wat minder water als hij verdund maar verder prettig smaakt.

Bij grotere hoeveelheden kan de doorlooptijd veranderen. Houd daarom ook de maling en het verloop van het zetten in de gaten, in plaats van alleen het recept op te schalen.

Een kleine notitie scheelt veel giswerk

Schrijf je favoriete verhouding op bij de koffie die je gebruikt. Noteer ook de molenstand en zetmethode. Dan weet je waar je moet beginnen als je morgen dezelfde kop wilt. Nieuwe bonen kunnen een kleine aanpassing vragen, maar je hoeft niet telkens helemaal opnieuw te zoeken.

De verhouding staat niet los van je apparaat. Wikipedia geeft achtergrond bij filterkoffie en koffie uit een cafetière, twee zetmethodes die verschillend met het contact tussen koffie en water omgaan.